1.      Thông tin về phần mềm

1.1 Tên phần mềm

Các phần mềm này được biết đến với các tên gọi như SpyPhone, CopyPhone, PokerSpyphone, Spy Mobile, Mobile Phone Spy,¿với một thuật ngữ chung là phần mềm gián điệp điện thoại, tương tự như các phần mềm gián điệp (spyware) cài đặt trên máy tính.

1.2 Tính năng

Tùy thuộc vào hãng cung cấp, giá cả và phiên bản của phần mềm, dòng máy tương thích mà người dùng có thể sử dụng được một số hoặc tất cả các tính năng sau (trong đó cơ bản nhất là tính năng kiểm soát cuộc gọi và tin nhắn):

-    Kiểm soát cuộc gọi - có 3 dạng thức:

o   Cơ bản nhất là kiểm soát thông tin thời gian đàm thoại, số điện thoại gọi đi, gọi đến, thời gian bắt đầu và kết thúc cuộc gọi (nghĩa là kiểm soát toàn bộ Call Log trên máy điện thoại). Thông tin này có thể được gửi qua email hay qua một tài khoản online đăng ký trên mạng.

o   Ghi âm toàn bộ các cuộc gọi (cùng với Call Log) và gửi file ghi âm đến địa chỉ email đăng ký khi lần đầu tiên cài phần mềm.

o   Gửi tin nhắn tới một số thuê bao được khai báo trước mỗi khi cuộc gọi được thiết lập, thuê bao này gọi vào số trên máy được cài phần mềm để nghe toàn bộ các cuộc đàm thoại. Ngoài ra khi không có cuộc gọi nào được thiết lập, số thuê bao đã đăng ký có thể gọi vào để nghe toàn bộ âm thanh xung quanh máy bị gián điệp (tính năng này đòi hỏi máy được cài phần mềm phải có tính năng nghe hội thoại hay chờ cuộc gọi).

-      Kiểm soát tin nhắn: Kiểm soát toàn bộ nội dung tin nhắn, số điện thoại nhắn đi, nhắn đến, thời gian gửi/nhận tin (nghĩa là kiểm soát toàn bộ Inbox và Sent Items). Thông tin này có thể được gửi qua email hay qua một tài khoản online đăng ký trên mạng.

-      Kiểm soát IMEI của máy và thông tin SIM trên máy.

-      Kiểm soát toàn bộ danh bạ trên máy, cập nhật và gửi lên mạng (có thể hình dung tính năng này như dịch vụ FoneBackup của MobiFone).

-      Với các máy điện thoại có tính năng Push Mail, Inbox và Sent Items của các tài khoản email cũng bị kiểm soát tương tự như đối với tin nhắn.

-      Với các máy điện thoại có tính năng định vị GPS, thông tin về địa điểm người sử dụng đi đến sẽ được thường xuyên đưa lên mạng và bị kiểm soát.

1.3 Cài đặt

-     Việc cài đặt các phần mềm gián điệp rất đơn giản, chỉ cần cầm máy điện thoại của người muốn kiểm soát trong vòng vài phút và copy bộ cài thông qua Bluetooth, hồng ngoại hay download tại địa chỉ trên Internet thông qua trình duyệt web của máy điện thoại này.

-     Sau khi cài đặt và khai báo các thông số (địa chỉ email, tài khoản trên mạng, số điện thoại) thì cho chương trình chạy ngầm và xóa bộ cài đi. Khi đó máy điện thoại bị cài sẽ bị theo dõi mà không có dấu hiệu gì để chủ nhân của nó có thể nhận biết.

1.4 Sử dụng

-     Sau khi đã cài đặt và khai báo thành công trên máy điện thoại muốn theo dõi, người theo dõi có thể sử dụng các tính năng mà phần mềm cung cấp và thông qua email, tin nhắn, cuộc gọi hay tài khoản đăng ký trên mạng để kiểm soát.

-     Với một số phần mềm, người theo dõi cũng có thể kích hoạt hay tạm dừng tính năng (nếu thấy bị nghi ngờ) bằng cách gửi SMS từ số điện thoại đã đăng ký ban đầu tới số trên máy bị cài phần mềm.

1.5 Các dòng máy có thể bị cài đặt phần mềm

-      Tùy vào từng phần mềm cụ thể (tính năng, hãng, phiên bản,¿) mà có những model máy khác nhau tương thích, mỗi phần mềm khác nhau lại dành cho những dòng máy khác nhau. Tuy nhiên nhìn chung hầu hết những dòng điện thoại smartphone sử dụng hệ điều hành và có kết nối Internet (qua Wifi hay GPRS/EDGE/3G) đều có thể bị cài đặt. Ví dụ như Symbian với Nokia N-Series, E-Series,¿; Windows Mobile với HTC, O2,¿; Apple OS với IPhone,¿

-      Riêng máy Nokia 3310 còn có thể bị nghe lén rất đơn giản bằng thao tác ngay trên bàn phím. Ngoài ra còn có thể thực hiện trên SIM bằng các thao tác liên quan đến phần cứng. Có nhiều video clip về việc này, có thể tham khảo tại: http://video.vietgiaitri.com/?CODE=01&video=hIY2RADZiR8 .

1.6Mua bán phần mềm:

-      Hiện nay các phần mềm này được rao bán khá nhiều trên mạng, hầu hết là ở các trang web nước ngoài, mua qua thẻ VISA, download về và kích hoạt đăng ký qua mã số kích hoạt được cấp.

-      Tùy phần mềm và chiến lược kinh doanh, khuyến mại của từng hãng mà các phần mềm này có nhiều mức giá khác nhau, tuy nhiên phổ thông nhất là khoảng trên dưới 100$.

-     Tại Việt Nam tuy ít nhưng trên thị trường chợ đen vẫn có thể mua phần mềm này. Việc mua bán hay cài đặt thiết bị nghe lén điện thoại đều vi phạm pháp luật. Tuy nhiên đối với người mua và bán thiết bị, trong các văn bản luật hiện hành của Việt Nam chưa có quy định xử lý cụ thể. Do đó, nếu cơ quan chức năng phát hiện thì chỉ áp dụng hình thức tịch thu hàng. Trường hợp là người trực tiếp cài đặt thiết bị nghe lén điện thoại di động thì vi phạm điều 125 bộ Luật hình sự.

Điều 125 Luật Hình sự:

Tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín của người khác, được quy định cụ thể trong bộ Luật hình sự:

1. Người nào chiếm đoạt thư, điện báo, telex, fax hoặc các văn bản khác được truyền đưa bằng phương tiện viễn thông và máy tính hoặc có hành vi trái pháp luật xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín của người khác đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ một triệu đồng đến năm triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến một năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ từ một năm đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm:

a) Có tổ chức;

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

c) Phạm tội nhiều lần;

d) Gây hậu quả nghiêm trọng;

đ) Tái phạm.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ hai triệu đồng đến hai mươi triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ một năm đến năm năm.

2.      Biện pháp phòng chống:

-       Để không cho phép cài đặt các phần mềm gián điệp lên máy hoặc phát hiện nếu đã bị cài, có thể sử dụng một số chương trình Mobile Security như Kaspersky hay Symantec. Tuy nhiên việc cài đặt các chương trình này có thể không tương thích, dẫn đến treo máy, hoặc gây sự khó chịu cho người sử dụng.

-       Cài đặt mật khẩu cho máy để hạn chế trường hợp bị cầm máy mà không hay biết.

-      Nếu cảm thấy điện thoại có gì bất thường, có thể sử dụng tính năng cài đặt lại thông số của nhà sản xuất, có trong tất cả các loại điện thoại (Reset Factory setting, default setting, original phone setting,¿). Cần chú ý sao lưu các thông tin cần thiết trước khi thực hiện tính năng này.